Cultuur In Beeld zoekt medewerkers om mee te helpen om ons cultureel patrimonium in beeld te brengen.
Schrijft u graag over wat er te doen is in ons Vlaanderen? Dan is dit mogelijk uw ding.
U komt terecht in een leuk team.. Interesse? mail naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Sedert wanneer leggen Paashazen eieren ?

b_450_300_16777215_00_images_artikelfotos_maart2018_Naamloos.jpg

Net zoals het verhaal van Sinterklaas en later de (Coca-cola) Kerstman gaat de oorsprong van de haas als symbolisch diertje terug tot de Griekse en Romeinse mythologie. Daar was de haas het zinnebeeld van vruchtbaarheid, een idee dat later ook de Germanen wel beviel en zij zodoende overnamen. De Griekse vrouwen aten vroeger kilo”s hazenvlees om vruchtbaar(der) te worden, de mannen nog meer in de hoop flinke zonen te krijgen.



Maar hoe wordt nu een haas een Paashaas en wie kwam op het tegennatuurlijke idee hem eieren te laten leggen?
Paaseieren zijn oorspronkelijk gewoon eieren die in de periode rond Pasen worden gelegd maar die werden dan wel als wonderbaarlijk levensmedicijn beschouwd en konden blijkbaar niet door een simpele kip worden gelegd. Hier moest een bijzonder dier aan te pas komen en daarom viel de keuze vrij snel op de vruchtbaarheidsbrengende haas. Misschien was de uitdrukking “haantje de voorste” oorspronkelijk wel “haasje de voorste”, wie zal het zeggen. Wie in elk geval altijd zijn zegje moet doen als het om feestdagen gaat is natuurlijk de katholieke kerk. Om het verband tussen Pasen en hazen te leren kennen keren we terug naar het jaar 325, meer bepaald ten tijde van het concilie van Nikaia. Daar verzoende de rooms-katholieke kerk het feest van de wederopstanding van Jezus met het heidense voorjaarsfeest van de Germanen. De combinatie van de verrijzenis van Christus met het verrijzen van de vruchtbare lente is nog niet zo ver gezocht maar nog altijd geen reden om die over de heide huppelende pelsdrager eieren te laten leggen. Lang zou dat toch niet duren want in 751 werd de haas al meteen in de kerkban geslagen door paus Zacharius die het diertje eerder als symbool van ontucht en “ongezonde geslachtsdrift” beschouwde. Het vruchtbare baasje liet zich echter door deze pauselijke verdoemenis niet van de wijs brengen en was echt niet meer van het Paasfeest weg te denken.

Het duurt evenwel nog tot 1682 eer de haas (opnieuw) in verband wordt gebracht met het beroep van eierleverancier. Een Heidelbergse professor, tevens doctor in de medicijnen, vertelde in zijn dorp aan ieder het horen wilde: De haas bréngt (en niet “legt”) met Pasen eieren naar de mensen en die eieren geven diezelfde mensen “bijzondere gaven”. Tot vandaag vertellen ouders aan hun kinderen dat de Paashaas eieren brengt en zo verbergt in de tuin, wat meteen een antwoord kan zijn op de vraag “wat ruist er door het struikgewas”.

 

In de loop der eeuwen werden ook alle mogelijke middelen aangewend om de Paashaas “vorm” te geven. Tegen het einde van de negentiende eeuw werden ook de eerste “vermenselijkte” Paashazen gesignaleerd en bleken ze naast hun symbolische geslachtsdrift nog muzikale telenten te hebben ook.
Paashazen met trommeltjes, Paashazen gezellig gezeten op een bankje in het park, of, meer recent, Paashazen op skeelers of met een surfplank en smartphone in de poten want de Paashaas huppelt met zijn tijd mee.


Nog steeds bijzonder populair is “het gezin van de Paashaas” waarbij Papa Paashaas samen met Mama Haas en de kleine Haasjes worden uitgebeeld, meestal in chocolade. Uiteraard heeft de olijkerd ook een gans gamma aan pluchen familieleden maar de meest “authentieke” van deze altijd kroostrijke telgen is uiteraard diegene die ook nog een functie heeft...als eierwarmer!
Maar welk kind, of volwassene, die met smaak een chocoladen hazenrug verorbert realiseert zich nog hét zinnebeeld van vruchtbaarheid én hét symbool van de ontluikende lente en het ontwaken der natuur naar binnen speelt.

ADT

0
0
0
s2smodern